PEP

X’inhi l-PEP?
PEP tfisser Post-Exposure Prophylaxis (Profilassi wara l-Esponiment). Hija kura ta’ żmien qasir b’mediċini kontra l-HIV li tittieħed wara esponiment possibbli sabiex jitnaqqas ir-riskju li persuna tinqabad bl-HIV.

Meta nista’ nitlob PEP?
Il-PEP hija mediċina li tista’ tnaqqas ir-riskju ta’ infezzjoni bl-HIV wara esponiment potenzjali (potential exposure).

Il-PEP għandha tinbeda kemm jista’ jkun malajr, preferibbilment fi żmien 24 siegħa mill-esponiment. Xorta tista’ tiġi kkunsidrata sa 72 siegħa wara l-esponiment. Il-PEP mhijiex rakkomandata wara t-72 siegħa.

Id-deċiżjoni li tinbeda l-PEP tittieħed dejjem każ b’każ.

Il-PEP tista’ tiġi rakkomandata fis-sitwazzjonijiet li ġejjin:

Wara espożizzjoni sesswali (inkluż sess konsenswali u attakk sesswali), il-profilassi wara l-espożizzjoni (PEP) tista’ tiġi rrakkomandata wara valutazzjoni tar-riskju tal-espożizzjoni u ċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ.

Esponiment okkupazzjonali
Professjonisti fil-qasam tas-saħħa jistgħu jkunu eliġibbli għall-PEP wara esponiment fuq il-post tax-xogħol, bħal korriment b’labra jew kuntatt mad-demm jew fluwidi tal-ġisem minn sors potenzjalment infettat bl-HIV.

Riskju ieħor possibbli ta’ esponiment
Il-PEP tista’ tkun indikata wkoll għal persuni b’riskju kontinwu jew possibbli ta’ esponiment għall-HIV, wara valutazzjoni klinika tar-riskju minn professjonist fil-kura tas-saħħa.

X’jinvolvi dan il-PEP?
Il-PEP tinvolvi kura ta’ 28 jum b’mediċini kontra l-HIV. Peress li dawn il-mediċini jistgħu jkollhom effetti sekondarji jew jinteraġixxu ma’ mediċini oħra, kull min qed jikkunsidra l-PEP għandu jiġi evalwat minn professjonist fil-kura tas-saħħa b’esperjenza fis-saħħa sesswali. Qabel tibda l-kura, huma meħtieġa testijiet bażiċi.

It-tqala ma tipprevjenix lil persuna milli tieħu l-PEP, iżda tista’ tinfluwenza l-għażla tal-mediċina.

It-test tal-HIV ta’ segwitu jsir wara li tintemm il-kura ta’ 28 jum, u mill-ġdid 8 sa 12-il ġimgħa wara l-esponiment. Jista’ jkun rakkomandat ukoll it-testjar għal infezzjonijiet trażmessi sesswalment (STIs).

Il-PEP hija metodu ta’ prevenzjoni tal-HIV u m’għandhiex tintuża bħala strateġija ta’ prevenzjoni regolari. Huwa rakkomandat li jsiru kontrolli regolari tas-saħħa sesswali wara li tintemm il-PEP. Qabel tibda l-kura, huma meħtieġa testijiet bażiċi.

X’inhuma l-effetti sekondarji?
Effetti sekondarji possibbli jinkludu:

• dardir jew rimettar
• dijarea jew skumdità addominali
• uġigħ ta’ ras jew sturdament
• sintomi bħal tal-influwenza jew respiratorji
Dawn normalment ikunu maniġġabbli, iżda kwalunkwe sintomu li jqajjem tħassib għandu jiġi evalwat minn professjonist fil-kura tas-saħħa.

Fejn nista’ mmur biex nikseb PEP?
Fejn għandek tmur biex tikseb il-PEP jiddependi fuq it-tip ta’ esponiment:

Esponiment sesswali bil-kunsens
Jekk kellek sess bil-kunsens u taħseb li jista’ jkollok bżonn il-PEP, din hija disponibbli fiċ-Ċentri tas-Saħħa madwar Malta. Il-professjonisti tas-saħħa jistgħu jevalwaw ir-riskju tiegħek u jipprovdu l-PEP jekk ikun indikat. Għal aktar informazzjoni ċempel 21 231 231.

Aggressjoni sesswali
Jekk l-esponiment huwa marbut ma’ aggressjoni sesswali, mur immedjatament lid-Dipartiment tal-Emerġenza. Għal aktar informazzjoni ċempel 1400. Id-Dipartiment tal-Emerġenza jista’ jipprovdi kura medika urġenti, PEP u aċċess għal servizzi t’ appoġġ oħra.

Esponiment okkupazzjonali
Jekk l-esponiment seħħ fuq il-post tax-xogħol, inkluż:

• ambjenti fil-kura tas-saħħa

• ambjenti mhux fil-kura tas-saħħa

Għandek tikkuntattja lit-Tim tal-Kontroll tal-Infezzjonijiet, li jevalwa l-esponiment u jorganizza l-PEP jekk ikun meħtieġ.